پنج شنبه ۲۷ مهر ۹۶ - October 19, 2017

کدخبر : 2104
یکشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۹۳ - ۸:۰۳

مسجدسلیمان تاریخ زنده صنعت نفت کشور

مسجدسلیمان تاریخ زنده صنعت نفت کشور است.تاریخی که با داشتن بخش مهمی از میراث صنعتی ایران در خود لقب شهر اولین ها را بر دوش می کشد.بسیاری از اولین های کشور به سبب همین مطلب در مسجدسلیمان تحقق پیدا کرده اند ،اولین هایی که امروز خاموش در میان این شهر رو به فراموشی سپرده شده اند و فرصت بیان آنها وجود ندارد.میراث صنعتی، همچون میراث تاریخی  یک کشور می تواند علاوه بر جذب توریست و گردشگر در بازسازی هویت از دست رفته مکانها نقش فعالی را ایفا کند.مسجدسلیمان نقطه تلاقی میان صنعت ،هنر و معماری گذشته این کشور است.توجه به مکانی که اولین سیر تحول پیشرفت صنعتی جهان معاصر با آغاز استخراج نفت در آن به وقوع پیوسته است .می تواند باعث جذب گردشگران مختلف از سراسر جهان به این منطقه شود.وجود کارخانه های اولیه تصفیه نفت خام ،وجود اولین سیستم های بهره برداری ،تولید و استخراج نفت و انواع تجهیزات پیرامونی آن از جمله کارخانه برق،کارخانه تقطیر در این حیطه جای خواهند گرفت.

بر همین اساس نیز طرح موزه نفت و بعد ها طرح پارک موزه نفت که در واقع الگویی بود از طرح شرکت استات اویل در نروژ که در آن لوازم صنعت نفت با قدمت حدود ۴۰سال به نمایش در آمده بود در دستور کار وزارت نفت قرار گرفت.قدمت دقیق چنین طرحی هنوز مشخص نیست اما آنچه مشخص است قرار بود در سال ۱۳۸۷ همزمان با یکصدمین سالگرد کشف نفت در ایران اولین موزه بین المللی صنعتی نفت ایران و خاورمیانه در مسجدسلیمان توسط وزارت نفت و با همکاری سازمان میراث فرهنگی افتتتاح شود. طرح جامع احداث پارک و موزه صنعت نفت ایران (مسجد سلیمان ) با اعتبار اولیه ۳۰ میلیارد ریال در محوطه ای به وسعت ده هکتار در هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران طرح و جزییات پیشنهادی مشاور آن، مورد بحث و بررسی قرار گرفته و در آن زمان تصویب شد. این طرح که در ۲ بخش بازسازی ساختار های قدیم و احداث ساختمان نمایشگاه و موزه تاریخ تحول صنعت نفت به تصویب هیات مدیره نیز رسید.طرحی که تا کنون به تحقق نرسیده است.

در واقع این طرح بخشی از یک طرح بزرگ بود که ساختارهای قدیمی صنعت نفت در مسجدسلیمان را بازسازی و به ایجاد یک طرح بزرگ مبادرت می ورزید.

دکتر سیروس باور عضو انجمن مفاخر معماری ایران که دکترای معماری خود را در سال ۱۳۴۳ از دانشگاه فلورانس ایتالیا اخذ نموده و در سال ۱۳۸۳ تهیه،تدوین و اجرای سناریوی پارک موزه مسجدسلیمان را به انجام رسانید بوددر مصاحبه ای گفته :طرح اولیه پارک موزه را برادر بنده، مهندس فرخ باور که اتفاقاً خود نیز زاده ی مسجدسلیمان است و همچون من به این شهر عشق می ورزد تهیه کرد و در آن مقطع من و همکارانم در شرکت مهندسین مشاور سینام،طرح نهایی و سناریوی موزه را با بهره مندی از منابع معتبر و کارشناسان بومی،که در این زمینه بسیار به ما کمک کردند به انجام رساندیم.”

بنیان گذار درس تاریخ معماری مدرن و آتلیه شهرسازی در دانشکده معماری دانشگاه ملی ایران در سال۱۳۴۴ و در دانشگاه هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال۱۳۴۸افزود:”معماری صنعتی تأسیسات نفتی مسجدسلیمان گنجینه ای ارزشمند و منحصر بفرد است و ما در آن مقطع تلاش نمودیم تمامی این موارد را در سناریو بگنجانیم.اما متاسفانه به بسیاری از این بخش ها آسیب جدی وارد گردید.

در هر حال پس از روی کار آمدن دولت جدید و با دستور مستقیم وزیر محترم نفت برای به جریان انداختن مجدد طرح پارک موزه ها در وزرات نفت تا کنون چندین هیئت از سوی وزارت نفت به مسجدسلیمان روانه شده اند تا از نزدیک مشکلات و معضلات موجود را بر طرف نمایند و در جریان باید ها و نباید ها قرار گیرند.اما نکته ای که شاید در حل مشکلات موزه نفت مسجدسلیمان مهم به نظر میرسد توجه به بافت کنونی و پرهیز از تغییرات بنیادین در آنست.طرح پارک موزه در هر حال نیاز به کار کارشناسی و حل مشکلات حمل و نقل میان پروژه ها و مکانهای مختلف دارد.در واقع آنچه که پارک موزه های صنعتی را با سایر موزه ها متفاوت می کند حجم عظیم ابزار ،وسایل ،تجهیزات و مکانهایی است که هر کدام فاصله مکانی و زمانی متفاوت از همی دارند و نگاه به این مسئله که حل مشکلات مربوط به جابجایی بازدید کنندگان نیاز به نگاه متفاوت وزرات نفت در حل مشکلات مربوط به احداث جاده ها و پیاده رو های مناسب و کمک در حل مشکلات شهری در این مرحله است.

دکتر اکبر نعمت الهی مدیر کل روابط عمومی وزارت نفت راه اندازی موزه های نفت در چندین سفر به مسجدسلیمان از بنا هایی مانند چاه شماره یک،کارخانه گوگرد و برق مسجدسلیمان دیدن کردند .چاه نفت شماره یک مسجدسلیمان به عنوان اولین چاه نفت خاورمیانه در گمنام ترین مسیر شهرستان در پشت شهرداری مسجدسلیمان واقع گردید و خود در منطقه ای که به دستور وزارت نفت در چند سال گذشته آهسته آهسته بنا به مشکلات زیست محیطی و خروج گازهای آلاینده از سکنه تخلیه میگردد قرار دارد.لزوم ایجاد فضایی زیبا در کنار چاه شماره یک نفت مسجدسلیمان و احداث هتلهایی که بتواند گردشگران را برای بازدید از چنین مکانهایی علاقمند نماید می بایست در دستور کار وزارت نفت قرار گیرد.

پیشرفت ۷۰ درصدی طرح پارک موزه نفت در واقع بیشتر  احداث مکان اصلی نگه داری تجهیزات و ابزار آلات صنعتی ،و مکانی است به منظور آشنایی و آموزش مناسب همه علاقمندان به این میراث مهم و تاثیر گذار دهه های کنونی که سبب تغییرات بنیادین در جامعه بشری گردیده است.

در این بین با افتتاح موزه آثار باستانی و گردشگری مسجدسلیمان توسط سازمان میراث فرهنگی در نوروز ۱۳۹۳ در مسجدسلیمان سیر ایجاد تحول در بخش گردشگری مسجدسلیمان سرعت بیشتری به خود گرفته است و لزوم هماهنگی دستگاه های مختلف در جهت بهره مندی از امکانات موجود و تحول و نیل به سمت آینده را خاطر نشان می سازد.

لزوم توجه وزارت نفت و سازمان میراث فرهنگی برای ثبت جهانی اولین چاه نفت خاورمیانه به عنوان مکانی که توسعه صده کنونی جامعه بشری با آن سرعت گرفته است در عین توجه به امکانات و تجهیزات موجود می تواند حضور گردشگران متفاوتی را از گوشه گوشه جهان به مسجدسلیمان سرازیر کند.در واقع صرف ایجاد مکان ها و موزه ها بدون ایجاد بستر لازم برای دسترسی و استقبال گردشگران به آنها راه به جایی نخواهد برد.و تحولات ناشی از کارهای اینچنینی بدون در نظر داشتن مشکلات مربوط به حوزه شهری در یک منطقه وسیع و میدانی را می بایست در نظر داشت.

در نهایت قول وزیر محترم نفت و مدیر کل روابط عمومی این وزراتخانه مبنی بر افتتتاح این موزه تا سال ۱۳۹۴ شاید قفل مشکلاتی را که از سال ۱۳۸۷ باقی مانده است باز کند و صد البته اقدام این وزراتخانه تنها منوط به اجرای ساختمانی موزه نفت نگردد و در این تحول با حل بخشی از مشکلات مربوط به دسترسی به پارک موزه نفت و حل مسائل و معضلات مناطقی که سازهای پارک موزه در آنها قرار دارد بتوان امید به ایجاد اولین پارک موزه نفت خاورمیانه در مسجدسلیمان را در یک بستر مناسب به منظور جذب گردشگران داخلی و خارجی داشت.

حسین سریع کار

روزنامه فرهیختگان ۵/۳/۹۳  صفحه ۱۰

 

Print Friendly
برچسب ها :

نظرات بسته شده است.